Croeso i fferm Tir Y Ffynnon!
Mae prosiect diweddaraf Ffynnon wedi bod yn tyfu’n araf trwy hanner cyntaf y fflwyddyn. Mae’r prosiect wedi’i leoli ger Cilgerran, gyda 70 erw o dir wedi’i fenthyg gan Gyfarwyddwr/cefnogwr Ffynnon. Y syniad yw adeiladu lle sy’n darparu bwyd iach, mewn ffordd yn mantais i’r gymuned leol a sy’n rhyngweithiol, sy’n adeiladu bioamrywiaeth, ag iechyd pridd a dŵr, yn creu fferm fach sy’n wydn i newid yn yr hinsawdd a siociau eraill.
Mewn cydweithrediad â’r perchennog rydym wedi cynnal dwy daith gerdded fferm a chael llawer o adborth am sut yr hoffai pobl leol gymryd rhan – tyfu ysgawen ar gyfer meddyginiaeth, lle myfyrio, cadw moch, a mynediad i blant yw rhai o’r syniadau. Gyda chymorth pum gwirfoddolwr gwydn fe wnaethom blannu 500 o goed brodorol mewn tywydd ofnadwy! Rydym wedi cael arolwg o’r holl hen goed ar y safle, fel y gallwn roi mesurau i’w cefnogi, yn enwedig y dderwen arbennig. Rydym wedi gwneud rhywfaint o arolygon ar y glaswellt felly mae gennym sail i wirio a yw ein mesurau i greu porfeydd amrywiol yn effeithiol. Rydym wedi bod yn cynllunio ar gyfer llynnoedd a adfer cloddiau a llawer o bethau eraill!
Rydym wedi gwestai rhannau o brosiect Egin Ffermio Ffynnon eleni – tri ffrind yn cadw gwyddai ar gyfer y farchnad Nadolig, a mêlwr lleol yn tyfu ei busnes. Mae’r prosiect Egin Ffermi ohefyd wedi bod yn cefnogi pâr yn cadw geifr godro, a ŵyn, a meithrinfa coed bach, ar wahanol safleoedd. Ar y fferm ar hyn o bryd mae 33 gwydd (annwyl iawn!) a 8 buwch tua dau flwydd oed – efallai bod rai ohonoch wedi gyfarfod â’r rhai yma eisoes, y diangwyr a dorrodd allan i dreulio amser gyda Dewi’r Ficar! Rydym newydd ddechrau cynnal wartheg traddodiadol Hereford “Pasture for Life” – wedi eu codi heb grawn, neu gyfoethyddion, dim ond glaswellt (a weithiau cloddiau). Rydyn ni wedi gwneud y dyddiau cyntaf o symudiadau dyddiol ar system “pori mob” – gan symud y gwartheg yn gyflym trwy’r tir i efelychu eu hymddygiad naturiol, sy’n gwella’r glaswellt, hyrwyddo bioamrywiaeth ac helpu i ddal charbon yn y pridd. Daeth y pryfed dwylo aton ni ar ddiwrnod 2!
Rydyn ni’n falch o gyhoeddi bod Ffynnon newydd lwyddo i gael grant gan y Lottery i redeg gweithgareddau ar dir Tir Y Ffynnon (ac ar gerddi gymunedol arall) dros y tair blynedd nesaf! Rydyn ni’n cynllunio mesurau i hyrwyddo bioamrywiaeth a gwydnwch yn erbyn newid yn yr hinsawdd fel dosbarthu gwair gwyrdd o glaswellt amrywiol gerllaw, plannu coed, creu llynnoedd, rheoli’r tir pori mewn ffordd sy’n adfer cylchredau dŵr iach ac yn adeiladu pridd. Yn fuan byddwn yn rhoi hysbysiad allan i wahodd myfyrwyr newydd i rhaglen Egin Ffermio.
Dros y tair blynedd nesaf byddwn yn cynnal digwyddiadau agored fel arolygon bioamrywiaeth, teithiau cerdded i gwrdd â’r anifeiliaid a dyddiau plannu coed, y byddwn yn eu hysbysebu. Dylai gweithio ar y safle newydd hwn gyda tair blynedd o gyllid galluogi i ni dyfu ein cefnogaeth i gynhyrchwyr bwyd newydd a gweithredu mesurau ar gyfer bioamrywiaeth ar raddfa fwy.
Rydym yn awyddus i glywed gennych os oes gennych syniad am adeiladu’r lle hwn fel fferm gymunedol, a hafan natur. Ydych chi am dyfu bwyd neu feddyginiaeth neu coed tan neu ddeunyddiau crefft? Eisiau helpu gyda mesurau sy’n cefnogi amffibiaid, iechyd dŵr, ystlumod, adar, gwenyn neu planhigion byddu? Eisiau plannu a gofalu am coed afal? Gwneud seider neu Peri blasus?? Bydde chi’n mwynhau bod yn rhan o grŵp gweithio i feddwl sut y gall y lle hwn ddod yn wir fferm gymunedol? Mae’r tir yn eiddo i ddau unigolyn, ar hyn o bryd mae Ffynnon yn ei ddefnyddio ar gyfer ei weithgareddau gyda chytundeb rhenti blynyddol, am ddim. Sut allwn ni ei sicrhau i’r gymuned yn y tymor hir? Cysylltwch â ni drwy’r wefan i ymuno â’r weledigaeth hon o ffermio ar gyfer y dyfodol!
Dyma rhai lluniau o’n atyniadau newydd i’r fferm.
Mae’r ieir fach wedi cael ei eni yn wythnosau gwahanol, felly mae rhai yn llawer llai, ac fe’u bwliair gan y rhai mawr oddi ar yr hadau rydym yn eu rhoi bob dydd, felly gwnaethom ‘creep’ lle na all y rhai mwy cael gafael ar y bwyd, ond gall y rhai bach fynd i mewn a bwyta heb gael eu poeni – os gallant ddod o hyd i’r ffordd i wneud hynny!
